معرفی سمینار
انجمن ادبیات تطبیقی آمریکا (American Comparative Literature Association یا ACLA) در چارچوب نشست سالانه ۲۰۲۷ خود، سمیناری حضوری با عنوان «بهترین همدم: زیبایی‌شناسی عشق به کتاب در ادبیات عربی» برگزار می‌کند. عنوان سمینار از بیتی مشهور از متنبی الهام گرفته و نقطه آغاز آن این پرسش است که ادبیات عربی چگونه رابطه انسان با کتاب را تخیل، روایت و از نظر زیبایی‌شناختی صورت‌بندی کرده است.
تمرکز این فراخوان فقط بر کارکرد معرفتی کتاب یا محتوای نوشته‌ها نیست. برگزارکننده می‌خواهد کتاب به‌عنوان یک شیء مادی، همراهی صمیمی، دارایی ارزشمند، هدیه، میراث و موضوع میل، فقدان، اندوه و شگفتی بررسی شود. به همین دلیل، پیشنهادهایی مناسب‌اند که میان تاریخ ادبیات، تاریخ کتاب، مطالعات عاطفه، نسخه‌شناسی، فرهنگ مادی و زیبایی‌شناسی پیوند برقرار کنند.
دامنه موضوعی
فراخوان از پژوهش درباره پیوندهای عاطفی و اخلاقی با کتاب استقبال می‌کند؛ برای مثال همنشینی، مراقبت، وفاداری، میل، از دست‌دادن و سوگواری برای کتاب. اعمال و نهادهایی که این رابطه را ممکن می‌کنند نیز در دامنه سمینار قرار دارند، از جمله:
- گردآوری، هدیه‌دادن، امانت‌دادن، ارث، نگهداری و نابودی کتاب؛
- نقش خوانندگان، ناسخان، کاتبان، کتاب‌فروشان، مجموعه‌داران و کتابخانه‌ها؛
- زندگی حسی و دیداری کتاب، مانند کاغذ، مرکب، صحافی، خوشنویسی، تذهیب، رنگ، حاشیه و طراحی صفحه؛
- شعرهای تصویری یا درختی که آرایش فضایی آن‌ها بخشی از معناست؛
- کتابخانه به‌عنوان فضای ادبی، اجتماعی و زیبایی‌شناختی، از بغداد عباسی و مجموعه‌های ایرانی و عثمانی تا آرشیوهای چاپی و دیجیتال؛
- بازنمایی کتاب، نسخه خطی، کتابخانه و خواندن در سینما و رسانه‌های دیداری و شنیداری؛
- دلتنگی معاصر برای کاغذ، دست‌خط و نسخه یگانه در عصر بازتولید و آرشیو دیجیتال.
متن فراخوان از جاحظ و تصور او از کتاب به‌عنوان همدم و سرچشمه لذت پرورده، و نیز رابطه دوگانه ابوحیان توحیدی با کتاب و نوشتن، به‌عنوان دو نقطه شروع یاد می‌کند. در سوی نظری جدیدتر، تأملات والتر بنیامین درباره مجموعه‌داری، پژوهش‌های روژه شارتیه درباره صورت‌های متن و شیوه‌های خواندن، و کار لیا پرایس درباره کاربردهای اجتماعی کتاب از زمینه‌های گفت‌وگوی پیشنهادی‌اند.
رویکرد تطبیقی
سنت‌های ادبی عربی در مرکز سمینار قرار دارند، اما مقایسه با فرهنگ‌های ادبی فارسی و ترکی صریحاً مورد استقبال است. هدف آن است که گردش کتاب، نسخه خطی و عمل خواندن در جهان‌های به‌هم‌پیوسته عربی، ایرانی و عثمانی بررسی شود. فراخوان «جمهوری اهل ادب» را صرفاً شبکه‌ای از نویسندگان و ایده‌ها نمی‌بیند، بلکه آن را اجتماع مادی و عاطفی کتاب‌ها، خوانندگان، کاتبان، مجموعه‌داران و کتابخانه‌ها نیز تلقی می‌کند.
رویکردهای تطبیقی، فراتاریخی و میان‌رشته‌ای در ادبیات، فیلم و رسانه‌های بصری پذیرفته می‌شوند، به شرط آنکه ادبیات در مرکز استدلال باقی بماند. صفحه رسمی نام Ali Alnahhabi را به‌عنوان برگزارکننده سمینار درج کرده است.
زمان، محل و شیوه برگزاری
این سمینار بخشی از بخش حضوری نشست سالانه ACLA است که از ۳۰ اردیبهشت تا ۲ خرداد ۱۴۰۶ (۲۰ تا ۲۳ مه ۲۰۲۷) در دانشگاه هیوستون، ایالات متحده برگزار می‌شود. ACLA برای نشست ۲۰۲۷ یک بخش مجازی جداگانه نیز دارد، اما این سمینار مشخص در مسیر حضوری تعریف شده است؛ بنابراین متقاضی باید امکان حضور در هیوستون را در نظر بگیرد.
ارسال پیشنهاد و شرایط مشارکت
پیشنهاد مقاله باید از طریق فهرست سمینارهای ACLA و دکمه «Propose a Paper» در صفحه همین سمینار ثبت شود. برای مشاهده دکمه ارسال، ساخت حساب و ورود به وب‌سایت ACLA لازم است. مهلت نهایی همه پیشنهادهای مقاله ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶) است. ساعت پایان یا منطقه زمانی در صفحه رسمی اعلام نشده است.
برای ارسال پیشنهاد، عضویت فعال در ACLA الزامی نیست؛ با این حال، اگر مقاله پذیرفته شود، ارائه‌دهنده باید هنگام ثبت‌نام عضویت خود را فعال یا تمدید کند و هزینه ثبت‌نام نشست را بپردازد. هر فرد در کل نشست ۲۰۲۷ فقط می‌تواند یک مقاله ارائه کند و پیشنهاد باید فقط برای یکی از دو مسیر حضوری یا مجازی ثبت شود. هزینه عضویت و ثبت‌نام این دوره در صفحه فراخوان سمینار اعلام نشده و ثبت‌نام عمومی قرار است در زمستان ۲۰۲۶ آغاز شود.
صفحه سمینار برای این مورد سقف مستقل واژگان یا فهرست جداگانه‌ای از مدارک تعیین نکرده است؛ متقاضی باید همه فیلدها و محدودیت‌های نمایش‌داده‌شده در سامانه ACLA را هنگام ارسال رعایت کند.