معرفی
کتابخانه Queen’s University Belfast در ۶ شهریور ۱۴۰۵ (۲۸ اوت ۲۰۲۶) خبر معرفی رسمی Institutional Open Research Statement دانشگاه را منتشر کرده است. خود سند از ۳۰ آوریل ۲۰۲۶ اجرایی شده و هدف آن نهادینه‌کردن پژوهش باز به‌عنوان بخشی از تعالی پژوهشی است.
پژوهش باز در این سند
بیانیه پژوهش باز را اشتراک عمومی انگیزه‌ها، روش‌ها، داده‌ها و تفسیرهای پژوهشی در هر جایی که امکان‌پذیر باشد تعریف می‌کند. اصل محوری آن این است که پژوهش تا حد امکان باز و فقط به اندازه ضرورت بسته باشد؛ بنابراین حریم خصوصی، تعهدات حقوقی، اخلاق پژوهش و منافع تجاری می‌توانند محدودیت‌های موجه ایجاد کنند.
انتظار از پژوهشگران
- انتشار مقاله‌ها به‌صورت دسترسی باز در حد امکان و مطابق سیاست‌های مربوط.
- مدیریت و اشتراک روش‌ها، کد، داده و نرم‌افزار بر پایه اصول FAIR؛ یعنی قابلیت یافتن، دسترسی، تعامل‌پذیری و استفاده مجدد.
- استفاده از شناسه‌های پایدار مانند ORCID و DOI.
- به‌کارگیری مجوزهای باز برای تسهیل استفاده مجدد، در جایی که مناسب است.
- مشارکت با ذی‌نفعان و عموم مردم در موارد مرتبط.
چرا مهم است؟
دانشگاه پژوهش باز را راهی برای تقویت بازتولیدپذیری، تمامیت و دقت پژوهش، افزایش اعتماد عمومی، همکاری میان‌رشته‌ای و بین‌المللی، و افزایش دیده‌شدن و اثرگذاری نتایج می‌داند. در عین حال، سند تأکید می‌کند که شیوه اجرا باید با هنجارهای رشته‌ای، الزامات اخلاقی و سیاست‌های تأمین‌کنندگان مالی سازگار شود.
حمایت دانشگاه
دانشگاه Queen’s از مخازن نهادی برای مقاله‌ها، داده‌ها و مواد پژوهشی، تیم ویژه Open Research، آموزش و پشتیبانی در برنامه‌ریزی مدیریت داده، ذخیره‌سازی و نگهداری بلندمدت، و مشارکت در ابتکارهایی مانند UK Reproducibility Network پشتیبانی می‌کند. دانشگاه همچنین هم‌راستایی با DORA را برای ارزیابی مسئولانه پژوهش ذکر کرده است.
دسترسی
متن کامل بیانیه نهادی پژوهش باز و صفحه‌های راهنما و Open Research Roadmap از وب‌سایت دانشگاه قابل دسترسی‌اند. این خبر مهلت ثبت‌نام یا هزینه‌ای ندارد.